Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία) Νο 9

                               
                                    
Ένα ισομοριακό μείγμα έχει μάζα  23,4 g και αποτελείται από τις ενώσεις:  CνH2ν+2O (A) και  CκΗ2κ+2Ο (Β)     όπου     ΜrΑ>MrΒ
To μείγμα χωρίζεται σε δύο μέρη. 
Το πρώτο μέρος  ζυγίζει 15,6 g και αν οξειδωθεί πλήρως με όξινο διάλυμα KMnO4 παράγονται 4,48 L αέριου CO2 (σε STP).  
Το δεύτερο μέρος αντιδρά με περίσσεια Na και ελευθερώνονται 1,12 L αέριου Η2 (σε STP).  
Να βρεθούν οι Σ.Τ. των Α και Β και οι μάζες τους στο αρχικό μείγμα. 
(Απ: 13,8 g A - 9,6 g B)



Τα ωραιότερα χημικά πειράματα στην ιστορία της Χημείας (Μέρος 1ο).

Το 2002 το εβδομαδιαίο περιοδικό της American Chemical Society , Chemical and Engineering News (C&EN, Nov. 18, 2002, p. 5) κάλεσε τους αναγνωστές τoυ σε όλο τον κόσμο να στείλουν τις προτάσεις τους για τα 10 καλύτερα ή πιο ενδιαφέροντα πειράματα Χημείας που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 500 χρόνια. ΄Οταν συγκεντρώθηκαν οι απαντήσεις η κατάταξη ήταν ότι οι περισσότεροι πρότειναν το πείραμα Παστέρ ως το πιο ευφυές και σημαντικότερο για την ιστορία της χημείας.
Τα περισσότερα από αυτά τα πειράματα χημείας και με επιπλέον πληροφορίες περιγράφονται μέσα στην εξέλιξη της ιστορίας της Χημείας στην «Σύντομη Ιστορία της Χημείας-Μερικοί από τους κυριότερους σταθμούς της εξέλιξης της επιστήμης της Χημείας»
(Κ. Ευσταθίου, Αθ. Βαλαβανίδης, www.chem.uoa.gr/chemicals/chem_history.htm).
ΠΕΙΡΑΜΑ 1
Louis Pasteur (1868) διαχωρισμό των εναντιομερών του τρυγικού οξέος. Ο Παστέρ μετά την ανακρυστάλλωση ενός διαλύματος αλάτων τρυγικού οξέος (νατρίου και αμμωνίου) διέκρινε δύο διακριτά είδη κρυστάλλων. Εργαζόμενος επί πολλές ημέρες και νύκτες προσεκτικά, με τη βοήθεια ειδικών λαβίδων, κατάφερε να διαχωρίσει τις δύο μορφές κρυστάλλων («δεξιόχειρους» και «αριστερόχειρους») οι οποίοι ήταν οπτικώς ενεργοί και η ειδική στροφή του πολωμένου φωτός είχε αντίθετο πρόσημο..Ο Παστέρ ερμήνευσε τα αποτελέσματα με την έννοια της ασύμμετρης διάταξης των μορίων, που δεν συμπίπτει με το κατοπτρικό της είδωλο.
Louis-Paster-854
Η μεθοδολογία του Παστέρ για το πείραμα αυτό ήταν εξαιρετική. ΄Ενα εκπληκτικό φαινόμενο οξυδέρκειας για την εποχή του και επιστημονικού συλλογισμού για την ασυμμετρία στο άτομο του άνθρακα. Ανακάλυψε έτσι το φαινόμενο της εναντιομέρειας.
Louis-Pasteur-p1
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα του νεαρού τότε Pasteur παραξένεψαν τον σεβαστό στους επιστημονικούς κύκλους Biot (48 χρόνια μεγαλύτερος του Pasteur), ο οποίος του ζήτησε να επαναλάβει το πείραμα παρουσία του, πράγμα που ο Pasteur κατάφερε με επιτυχία. Τότε ο Biot ενθουσιασμένος τότε είπε «Mon cher enfant, j’ai tant aime les sciences dans ma vie que cela me fait battre le coeur!» (Αγαπημένο μου παιδί, αγαπώ τόσο την επιστήμη, που σε όλη μου τη ζωή με έκανε να καρδιοχτυπώ). Από τότε, και παρά τη μεγάλη διαφορά στην ηλικία τους, οι δύο επιστήμονες έμειναν θερμοί φίλοι (www.chem.uoa.gr/chemicals_history.htm)).
ΠΕΙΡΑΜΑ 2
Antoine Lavoisier (1775) Οξείδωση των μετάλλων, με την οποία οδηγήθηκε στη γενική θεωρία της καύσης και της οξείδωσης .Τα πειράματα του Λαβουαζιέ έγιναν σε πρωτόγονες εργαστηριακές συνθήκες με συσκευές που χρησιμοποιούσαν επί δεκαετίες οι αλχημιστές
Antoine-Lavoisier-901
Ο Αντουάν Λωράν Λαβουαζιέ (Antoine Laurent Lavoisier)(1743-1794) με τις σημαντικές του ανακαλύψεις θεωρείται ο πατέρας της σύγχρονης χημείας, καθώς θεμελίωσε με τις έρευνές του μια νέα αντίληψη στη μελέτη της φύσης.
Antoine-Lavoisier-Devices
Συσκευές που χρησιμοποίησε ο Λαβουαζιέ για τα πειράματά του
ΠΕΙΡΑΜΑ 3
Hermann-Emil-FischerHerman Emil Fischer (`~1890). Προσδιορισμός της χωροδιάταξης του συντακτικού τύπου της γλυκόζης
Ο Fischer ξεκίνησε τα πειράματα με τη δομή των σακχάρων (υδατάνθρακες) το 1884 και με την έρευνά του μετασχημάτισε ριζοσπαστικά τη γνώση των χημικών για τις ενώσεις αυτές, ιδιαίτερα για τη δομή τους, η οποία ήταν αλδεϋδικής μορφής. Αν και η δεν είχε στη διάθεσή του σύγχρονες μεθόδους απομόνωσης και φασματοσκοπικές τεχνικές, ο Fischer δημοσίευσε το 1891 μια εργασία, η οποία ακόμη και σήμερα αποτελεί υπόδειγμα ορθολογικής τεκμηρίωσης στον τομέα της χημείας.
Η (+)- Γλυκόζη διαθέτει 4 στερεογονικά κέντρα και θα μπορούσε να έχει 16 πιθανά στερεοϊσομερή. Αλλά την εποχή εκείνη επειδή δεν υπήρχε μέθοδος προσδιορισμού της απόλυτης τριδιάστατης στερεοχημείας ενός μορίου, ο Fischer απλούστευσε τα πράγματα λαμβάνοντας υπόψη μόνο 8 εναντιομερή. Οι προβολές κατά Fischer των σακχάρ5ων που έχουν το υδροξύλιο του C5 προς τα δεξιά (που ονομάζονται D σάκχαρα) . Αν και η επιλογή των D ισομερών ήταν αυθαίρετη και μόνο κατά 50% να είναι ορθή, 60 χρόνια αργότερα αποδείχθηκε (μελέτες με ακτίνες Χ) ότι η τυχαία επιλογή του Fischer ήταν σωστή. Για το σημαντικό αυτό επίτευγμα ο Hermann Emil Fischer τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1902
ΠΕΙΡΑΜΑ 4
Sir Humphry Davy (1807 & 1808). Διαχωρισμός, μέσω ηλεκτρόλυσης, του νατρίου και καλίου (από τηγμένο καυστικό νάτριο και κάλιο , και αργότερα του μαγνησίου, ασβεστίου (από υδροξείδιο ασβεστίου και οξείδιο υδραργύρου), βόριο και βάριο
Sir-Humphry-Davy
Davys-electrolysis Κοίλο σκαφίδιο της συσκευής ηλεκτρόλυσης του Davy
(Davy’s electrolysis trough, 1810).

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

31ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Χημείας


Οι εκφωνήσεις του 31ου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Χημείας:
Θέματα Α΄Λυκείου
Θέματα Β΄ Λυκείου
Θέματα Γ΄ Λυκείου

Μέχρι να ανακοινωθούν οι επίσημες απαντήσεις δείτε ΕΔΩ σχόλια και απαντήσεις για τα θέματα της Γ΄ Λυκείου (του Π.Μπασδάρα)

Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Πανελλήνιες: 20% μείωση θέσεων στις Ιατρικές και όχι μόνο

Ανακοίνωσε το Υπουργείο Παιδείας τις θέσεις εισακτέων στις Ανώτατες Σχολές που θα διεκδικήσουν οι υποψήφιοι στις προσεχείς πανελλήνιες εξετάσεις. Και ενώ το άθροισμα από 69.985 γίνεται 69.450, δηλαδή μείωση κατά 535 θέσεις, έχουμε επιμέρους μειώσεις, αρκετά σημαντικές, σε τμήματα υψηλής ζήτησης, που θα αυξήσουν τον ανταγωνισμό και το άγχος των υποψηφίων.
       Στις Ιατρικές Σχολές οι θέσεις από 1055 πέρυσι γίνονται 835 φέτος, δηλαδή είναι 220 λιγότερες. Ο ανταγωνισμός για μια θέση στην Ιατρική είναι πολύ σκληρός, αφού  οι υποψήφιοι αντιμετωπίζουν το πτυχίο ως ένα πολύ καλό διαβατήριο για μια καλή εργασία σε κάποια άλλη χώρα. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε τους περισσότερους γιατρούς στον κόσμο, 6,3 ανά 1000 κατοίκους με τη δεύτερη χώρα να έχει 4,7 γιατρούς. Συνεπώς δεν χρειαζόμαστε κι άλλους γιατρούς. Επιπλέον οι σπουδές Ιατρικής είναι οι πιο ακριβές, συνεπώς η μείωση κατά 20% των θέσεων πιθανόν να δημιουργήσει σημαντική εξοικονόμηση κονδυλίων. Και στις Οδοντιατρικές και τις Φαρμακευτικές σχολές έχουμε μείωση των θέσεων περίπου 20%.
                         
Δεν είναι, όμως, μόνο η Ιατρική. Έχουμε και 100 θέσεις λιγότερες στους Ηλεκτρολόγους Μηχανικούς και Μηχανικούς Υπολογιστών σε όλα τα τμήματα της χώρας, τμήματα που είναι από τα δημοφιλέστερα μεταξύ των υποψηφίων, και πτυχιούχους που θα πρέπει να πρωταγωνιστήσουν στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, αφού οι τομείς των σπουδών τους (ενέργεια, υπολογιστές και τηλεπικοινωνίες) βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογίας. Και στα τμήματα Πληροφορικής έχουμε μείωση 50 θέσεων. Στα τμήματα Αρχιτεκτονικής έχουμε 120 θέσεις λιγότερες.
Στα πέντε τμήματα Φυσικής έχουμε μείωση 85 θέσεων και στα τμήματα Χημείας 100 θέσεις λιγότερες.
                              
Στον αντίποδα έχουμε 85 επιπλέον θέσεις στα πέντε (πλέον) τμήματα Θεολογίας, 100 επιπλέον θέσεις στο τμήμα Κλωστοϋφαντουργίας του ΤΕΙ Πειραιά, τη στιγμή που η κλωστοϋφαντουργία έχει τελειώσει στην Ελλάδα. Στις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες έχουμε 265 επιπλέον θέσεις, που φτάνουν τις περυσινές 195 θέσεις στις 460 (αύξηση 135%). Στα Παιδαγωγικά τμήματα δασκάλων έχουμε 30 επιπλέον θέσεις.
Είναι λογικό να μειώνονται οι θέσεις στις Ιατρικές Σχολές, ίσως έπρεπε η μείωση να έχει γίνει πριν από πολλά χρόνια, αλλά αυτή η μείωση δεν αφορά μόνο αυτές και δεν γίνεται στα πλαίσια σχεδιασμού του μέλλοντός μας. Οι μειώσεις στον αριθμό των εισακτέων γίνονται με μοναδικό γνώμονα τη μείωση του κόστους για τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας.
                         
 Η  μεγάλη μείωση της χρηματοδότησης των ΑΕΙ δημιούργησε δυσλειτουργίες, ιδίως στις σχολές με εργαστήρια. Μη έχοντας το Υπουργείο Παιδείας τη δυνατότητα να αυξήσει τη χρηματοδότηση αναγκαστικά προχωρά στη μείωση του αριθμού των εισακτέων. Μέχρι εδώ κατανοητό. Η αύξηση, όμως, του αριθμού των εισακτέων σε τμήματα που το πτυχίο τους δεν έχει κανένα αντίκρισμα στην αγορά εργασίας, δεν είναι κατανοητή. Δείχνει την αγωνιώδη προσπάθεια το άθροισμα να μη διαφέρει πολύ από το περυσινό, ώστε να μη δημιουργηθεί θόρυβος. Με τέτοια κατανομή των εισακτέων φτάνουμε να έχουμε τους περισσότερους εισακτέους στην Ανώτατη Εκπαίδευση και τους λιγότερους που σπουδάζουν αυτό που θέλουν και αυτό δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στους υποψηφίους. Ίσως τώρα καταλαβαίνετε γιατί το άγχος των υποψηφίων είναι τόσο μεγάλο. Οι θέσεις στις σχολές υψηλής ζήτησης είναι πολύ λίγες.

Στράτος Στρατηγάκης
Mαθηματικός - ερευνητής                           

Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

Γ΄ Λυκείου: Επανάληψη (ασκήσεις-θεωρία) Νο 8

                                   
Δίνεται το υδροξυοξύ C3H7(OH)COOH (Α).

Να βρεθεί ο Σ.Τ. της  (Α) αν:


α) Μπορεί να παρασκευασθεί με κυανυδρινική σύνθεση και δεν αποχρωματίζει το όξινο διάλυμα KMnO4.


β) Δεν μπορεί να παρασκευασθεί με  κυανυδρινική σύνθεση, έχει ευθύγραμμη ανθρακική αλυσίδα και ποσότητα της Α ίση με 0,25 mol αποχρωματίζει το πολύ 200 mL όξινου διαλύματος ΚΜnO4 1M.